به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «بیان روز»، چند ماهی است که مطرح‌شدن احتمال تقویت پدیده ال‌نینو و تأثیر آن بر الگوهای بارشی، نگرانی‌هایی را در میان مردم ایجاد کرده است؛ نگرانی‌ای که در پلدختر، به دلیل تجربه تلخ سیل ویرانگر سال ۱۳۹۸، ابعاد جدی‌تری دارد و خاطره روزهایی را زنده می‌کند که طغیان رودخانه‌ها خسارات گسترده‌ای به این شهرستان وارد کرد.
هشدارهای هواشناسی و تأکید کارشناسان بر ضرورت آمادگی در برابر بارش‌های شدید، موجب برگزاری جلسات ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران شهرستان پلدختر در مرداد و شهریورماه شده است؛ نشست‌هایی که در آن‌ها بر ضرورت انجام اقدامات پیشگیرانه و آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای کاهش خسارات احتمالی تأکید شده است.
زنگ خطر بارش‌های فراتر از نرمال در زاگرس
در همین راستا، مدیرکل هواشناسی لرستان از احتمال بارش‌های بالاتر از نرمال در بخش‌هایی از استان در چشم‌اندازهای پیش‌بینی‌شده خبر داده بود. در چنین شرایطی، آماده‌سازی رودخانه‌ها، کانال‌ها، آبراهه‌ها و دهانه پل‌ها و همچنین شناسایی و رفع نقاط حادثه‌خیز، از مهم‌ترین اقداماتی است که باید پیش از آغاز بارندگی‌های مؤثر انجام شود.
پاک‌سازی مسیرهای عبور آب، رفع موانع و رسوبات، شناسایی نقاط مستعد تجمع رواناب و توجه بیشتر به مناطقی که در بارش‌های گذشته با مشکل مواجه شده‌اند، می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر سیلاب و جلوگیری از خسارت به مناطق مسکونی و زیرساخت‌ها داشته باشد
لایروبی کشکان؛ مطالبه‌ای جدی اما محقق نشده!
باوجود برگزاری جلسات مدیریت بحران و تأکید بر اقدامات پیشگیرانه، گزارش‌های مطرح‌شده درباره وضعیت برخی نقاط شهرستان حاکی از آن است که هنوز نواقصی وجود دارد که باید پیش از آغاز بارندگی‌های شدید در اولویت دستگاه‌های مسئول قرار گیرد
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها، عدم لایروبی رودخانه کشکان در بخش‌هایی از بالادست و محدوده شهری پلدختر است؛ موضوعی که در کنار وضعیت نقاطی مانند محدوده پل بابابهرام، مورانی، آب‌تاف، محدوده پلیس‌راه، گل گل و بخش‌هایی از داخل و انتهای شهر پلدختر، ضرورت بررسی میدانی و رسیدگی فوری را دوچندان می‌کند.
بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که در محدوده شهری پلدختر، به‌جز جمع‌آوری نی‌ها و گیاهان خودرو، باوجود حجم قابل‌توجه ماسه، رسوبات و خاک انباشته‌شده در بستر رودخانه، هنوز عملیات لایروبی به طور مؤثر انجام نشده است.
رودخانهٔ کشکان و مسیرهای انتقال رواناب در این شهرستان، در صورت وقوع بارش‌های شدید و افزایش دبی، می‌توانند به یکی از عوامل اصلی بروز مخاطرات سیلابی تبدیل شوند؛ ازاین‌رو، بررسی وضعیت بستر رودخانه، رفع موانع احتمالی و تعیین تکلیف نقاط آسیب‌پذیر نباید به روزهای بارندگی موکول شود
پلدختر نباید دوباره غافلگیر شود
تجربهٔ سیل سال ۱۳۹۸ نشان داد که بی‌توجهی به نقاط آسیب‌پذیر و آماده نبودن زیرساخت‌ها در برابر جریان‌های شدید سیلاب، می‌تواند خسارات سنگینی به مردم و زیرساخت‌های شهرستان وارد کند. از همین رو، اقدامات پیشگیرانه باید فراتر از برگزاری جلسات و تصویب مصوبات روی کاغذ، در میدان عمل و با نظارت مستمر دنبال شود.
سیل سال ۹۸ بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان به بخش‌های مختلف از جمله منازل مسکونی، اصناف، کشاورزی، راه‌ها و پل‌های روستایی و زیرساخت‌های شهری پلدختر خسارت وارد کرد.
اکنون انتظار می‌رود دستگاه‌های متولی، به‌ویژه شرکت آب منطقه‌ای لرستان و شهرداری پلدختر و سایر نهادهای مسئول، با بررسی فوری نقاط بحرانی، تعیین اولویت‌ها و تسریع در لایروبی و رفع نواقص، از تبدیل‌شدن نگرانی‌های موجود به بحرانی تازه جلوگیری کنند.
پلدختر برای مقابله با سیلاب احتمالی، بیش از هر چیز به اقدام به‌موقع نیاز دارد؛ چراکه پیشگیری پیش از بارندگی، بسیار کم‌هزینه‌تر از جبران خسارات پس از سیل است.
بازگشایی دهانه بیش از ۷۰ پل و لایروبی ۸ کیلومتر کانال
علی‌محمد قربانی، رئیس راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای پلدختر در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «بیان روز»، اظهار داشت: باتوجه‌به هشدارهای هواشناسی مبنی بر پیش‌بینی بارش‌های قابل‌توجه و احتمال وقوع رواناب و سیلاب، اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از انسداد راه‌ها و ارتقای ایمنی تردد در محورهای مواصلاتی شهرستان در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: در همین راستا، عملیات بازگشایی و پاک‌سازی دهانهٔ بیش از ۷۰ دستگاه پل و لایروبی ۸ کیلومتر کانال و آبرو در محورهای اصلی، فرعی و روستایی حوزه استحفاظی شهرستان پلدختر طی دو ماه انجام شد.
رئیس اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای پلدختر با اشاره به اهمیت این اقدامات پیشگیرانه عنوان کرد: تسهیل عبور جریان آب، جلوگیری از آب‌گرفتگی سطح محورها و کاهش خطر انسداد راه‌ها هنگام بارندگی‌های شدید از مهم‌ترین اهداف اجرای این عملیات بوده است.
قربانی گفت: پاک‌سازی دهانه پل‌ها و لایروبی کانال‌ها و آبروها نقش مهمی در هدایت رواناب‌ها و کاهش مشکلات ناشی از بارندگی‌های شدید دارد و می‌تواند به حفظ ایمنی کاربران جاده‌ای و تداوم تردد در محورهای مواصلاتی کمک کند.
وی با تأکید بر ضرورت آمادگی مجموعه راهداری برای مواجهه با شرایط نامساعد جوی تصریح کرد: آماده‌سازی نیروها و تجهیزات راهداری و انجام اقدامات پیشگیرانه، باهدف مدیریت حوادث احتمالی و کاهش خسارات ناشی از بارندگی‌ها و سیلاب در محورهای ارتباطی شهرستان دنبال می‌شود
ضرورت تکمیل طرح‌های حفاظتی در برابر سیلاب
محمد عزیزی فرماندار پلدختر نیز در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «بیان روز»، با اشاره به‌ضرورت افزایش آمادگی در برابر بارش‌های شدید، طغیان رودخانه‌ها و آب‌گرفتگی‌های احتمالی، اظهار داشت: اقدامات پیشگیرانه باهدف کاهش خطرپذیری و جلوگیری از خسارات احتمالی در سطح شهرستان در دستور کار قرار گرفته است و اجرای طرح‌های ضروری باید با جدیت از سوی دستگاه‌های مسئول دنبال شود.
وی با اشاره به برگزاری جلسات ستاد مدیریت بحران، بازدیدهای میدانی از نقاط مستعد آب‌گرفتگی، پاک‌سازی کانال‌ها و آبراهه‌ها، بررسی وضعیت رودخانهٔ کشکان و پیگیری ایمن‌سازی دیواره ساحلی جنوبی شهر پلدختر، افزود: شناسایی نقاط بحرانی، پیگیری مصوبات ستاد مدیریت بحران و هماهنگی با دهیاران برای رفع مشکلات موجود از دیگر اقدامات انجام‌شده در این زمینه است.
فرماندار پلدختر با تأکید بر ضرورت تکمیل طرح‌های باقی‌مانده عنوان کرد: اصلاح مسیر کانال هدایت رواناب در ابتدای روستای مورانی و تکمیل ایمن‌سازی دیواره ساحلی جنوبی شهر پلدختر از جمله اقداماتی است که شرکت آب منطقه‌ای لرستان باید با اولویت دنبال کند تا از انحراف جریان آب، آب‌شستگی و ورود رواناب به مناطق مسکونی جلوگیری شود.
عزیزی احداث سدهای آبخیزداری در بالادست شهر پلدختر و روستای خرسدر را از اقدامات مهم در کاهش خطر سیلاب دانست و گفت: اجرای طرح‌های آبخیزداری می‌تواند در کاهش سرعت رواناب، کنترل فرسایش خاک و رسوبات و کاهش حجم جریان آب ورودی به مناطق پائین‌دست نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به‌ضرورت احداث دیوار حائل در محدوده بعد از پلیس‌راه ملاوی تصریح کرد: باتوجه‌به ارتفاع کم جاده نسبت به بستر رودخانه کشکان و نبود دیواره حفاظتی مناسب، افزایش دبی رودخانه می‌تواند موجب ورود آب به جاده و انسداد محور ارتباطی تهران به خوزستان شود؛ بنابراین، اجرای مصوبه مربوط به این طرح از سوی اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای لرستان ضروری است.
فرماندار پلدختر احداث کانال هدایت آب در سایت مسکن روستایی چم‌مهر را از دیگر نیازهای زیرساختی منطقه برشمرد و بر لزوم پیگیری و اجرای این طرح توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی لرستان تأکید کرد.
عزیزی همچنین با اشاره به وضعیت دیواره سنگی ملاتی و بتنی روستای چم‌مهر اظهار داشت: ترمیم و بازسازی نقاط آسیب‌دیده این دیواره برای حفاظت از محدوده روستا ضرورت دارد؛ چراکه تداوم آسیب‌ها در زمان افزایش سطح و دبی آب می‌تواند موجب آب‌شستگی، ورود جریان آب به روستا و تهدید منازل، اراضی و تأسیسات مجاور شود.
وی با تأکید بر ضرورت ترمیم، لایروبی و پاک‌سازی سد خاکی شمال روستای چشمه شیرین افزود: حفظ ظرفیت مناسب این سازه برای کنترل و ذخیره رواناب اهمیت دارد و اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان باید اقدامات لازم را برای رفع نواقص و پاک‌سازی مسیرهای مرتبط انجام دهد
فرماندار پلدختر در ادامه، اصلاح مسیر جریان رودخانه سیمره در محدوده پیش از روستای چم‌گز را ضروری دانست و گفت: برخورد جریان آب با پایه دیواره حفاظتی این روستا می‌تواند موجب آب‌شستگی و تضعیف سازه شود؛ ازاین‌رو، بررسی کارشناسی و هدایت جریان به مسیر ایمن باید از سوی شرکت آب منطقه‌ای پیگیری شود.
در نهایت، باتوجه‌به خاطره تلخ سیل سال ۹۸ و هشدارهای جدی هواشناسی پیرامون پدیده ال‌نینو، روشن است که عبور امن از بحران‌های احتمالی در پلدختر نیازی فراتر از مصوبات روی کاغذ دارد. تلفیق اقدام به‌موقع دستگاه‌های اجرایی، تأمین اعتبارات ملی و استانی برای لایروبی مستمر بستر رودخانه‌ها و توجه ویژه به نقاط بحرانی، تنها راهکار مطمئنی است که می‌تواند شهروندان و زیرساخت‌ها را از تکرار آن روزهای سخت مصون نگه دارد.
انتهای خبر/
