به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «بیان روز»، با نزدیکشدن به فصل سرد سال و تغییر رنگ برگهای بلوط در دامنههای زاگرس، دغدغههای مربوط به اقلیم و وضعیت بارندگیها در لرستان به یکی از مباحث اصلی در محافل کارشناسی و اجتماعی تبدیل شده است. درحالیکه تجربههای سالیان گذشته، الگوهای جوی بسیار متفاوتی را بر این منطقه تحمیل کرده، امسال تحلیلگران هواشناسی از وقوع پدیده «سوپر النینو» سخن میگویند؛ پدیدهای که مرزهای آماری را جابهجا کرده است. برای بررسی دقیقتر این شرایط و پیشبینی آنچه در ماههای پیشرو انتظارمان را میکشد گفتگوی تفصیلی با زینب اکبری، معاون و کارشناس هواشناسی لرستان انجام دادیم که در ادامه میخوانید
در هفتههای اخیر در فضای رسانهای و محافل عمومی، صحبتهای زیادی پیرامون پدیده «النینو» و تأثیرات احتمالی آن بر اقلیم منطقه مطرح شده است. تحلیل دقیق علمی شما از تغییرات اخیر در اقیانوس آرام و ورود به فاز «سوپر النینو» چیست؟
زینب اکبری: بر اساس داده و اطلاعات هواشناسی، ما از چند ماه گذشته شاهد تغییرات محسوسی در مؤلفههای فشاری و دمایی بر روی پهنه اقیانوس آرام بودهایم، بهطوری که بین نیمهشرقی و غربی این اقیانوس تفاوت دمایی قابلتوجهی ثبت شده است.
برای درک بهتر این موضوع باید مقیاسبندی آن را بدانیم؛ هرگاه افزایش دما در محدوده نیم درجه بیش از نرمال برآورد شود، شاهد وقوع پدیده «النینو ضعیف» خواهیم بود. درصورتیکه این روند افزایش دما تا یک درجه باشد، النینو در حد متوسط است، افزایش تا ۲ درجه، النینو قوی نام دارد و اگر بیش از ۲ درجه افزایش دما داشته باشیم، «سوپر النینو» رخ میدهد. در حال حاضر ما شاهد حاکمیت پدیده النینو بسیار قوی یا همان سوپر النینو هستیم
باتوجهبه توپوگرافی کوهستانی لرستان و حساسیت این استان به سامانههای بارشی، آیا وقوع این پدیده بهطورقطع به معنای یک فصل ترسالی برای استانهای زاگرسنشین از جمله لرستان است؟
به طور معمول در زمان وقوع پدیده النینو، از ضعیف گرفته تا قوی، مناطقی از جهان بهویژه خاورمیانه شاهد ورود سامانههای بارشی متوالی خواهند بود. اما باید تأکید کنم که وقوع النینو همواره به معنای پربارشی مطلق و شرایط ترسالی نیست، زیرا در تاریخ اقلیمی منطقه سالهایی داشتهایم که باوجود پدیده النینو، شاهد کمبارشی بودهایم. با این حال، در حالت کلی و بر اساس آنچه مدلهای عددی نشان میدهند، پائیز امسال در مجموع برای اغلب نقاط کشور بهخصوص استانهای واقع در دامنه زاگرس از جمله لرستان، وضعیت مطلوبی از نظر شرایط بارشی در محدوده بیش از نرمال خواهند داشت.
در کنار این پیشبینیهای امیدوارکننده از میزان بارش، هشدارهایی درباره سیلابها مطرح شده است. چه تفاوتی در جنس این بارشها وجود دارد که میتواند لایه نگرانکنندهای به این پیشبینیها اضافه کند؟
در مقابل شرایط پربارشی امسال، مدلها حاکی از روند افزایش دمای متوسط در فصل پائیز هستند؛ این شرایط سبب میشود که احتمالاً وقوع و فعالیت سامانههای بارشی غالب بهصورت رگباری باشد که این خود منجر به وقوع رخداد سیلابهای نقطهای و روانابهای گسترده میشود
در خصوص وقوع سیل قطعی نمیتوان فعلاً اظهارنظر قاطعی داشت، اما باتوجهبه اینکه شرایط بارشی ممکن است سبب اشباع زمین و عدم جذب سریع آب شود، وقوع مخاطراتی از قبیل سیلاب، آبگرفتگی و رواناب بسیار محتمل است.
با وجودی که مدلهای هواشناسی همواره با درصدی از خطا همراه هستند و احتمال هرگونه تغییر وجود دارد، اما پیشگیری و آمادگی هیچ ضرر و خسارتی نخواهد داشت. اکیداً توصیه میکنم که باوجوداین شرایط، اخبار و هشدارهای هواشناسی که تنها از اداره کل هواشناسی استان صادر میشود را ملاک قرار دهید
برای کاهش خطرات احتمالی و آمادگی دستگاههای اجرایی، چه تدابیر پیشگیرانهای را پیشنهاد میکنید؟
در خصوص اقدامات پیشگیرانه باید مجموعهای از کارها بهصورت هماهنگ انجام شود؛ پیشنهاد میکنم که لایروبی و پاکسازی رودخانهها، مسیلها و کانالهای انتقال آب و خارجکردن رسوبات، گلولای و موانع انجام شود.
همچنین پاکسازی دهانه پلها و آبگذرها از رسوبات، نخاله، زباله و اشیای مزاحم جریان آب و بازگشایی و پاکسازی جویها، کانالهای دفع آبهای سطحی و آبروهای شهری باید در دستور کار قرار گیرد.
علاوه بر این، بررسی و رفع انسداد آبروهای کنار جادهها و مسیرهای روستایی، جمعآوری زباله، نخالههای ساختمانی و مصالح از بستر و حریم رودخانهها و مسیلها، شناسایی نقاط دارای آبگرفتگی و تجمع رواناب و انجام اقدامات اصلاحی پیشگیرانه، بررسی وضعیت سیلبندها، دیوارههای حفاظتی، خاکریزها و سازههای کنترل سیلاب و ترمیم نقاط آسیبدیده و در نهایت تثبیت و مقاومسازی نقاطی از حاشیه رودخانهها و مسیلها که در معرض فرسایش یا تخریب قرار دارند، از ضرورتهای اجتنابناپذیر پیشرو است.
در پایان، بازه زمانی بارشها و احتمال سرمازدگی در ماههای پیشرو را چگونه ارزیابی میکنید؟
آخرین پیشبینیهای فصلی نشان میدهد که از نیمه دوم مهرماه بهتدریج شاهد ورود سامانههای بارشی به جو استان هستیم، عمده بارندگیها در ماه آبان رخ میدهند و شرایط ماه آذر هم عمدتاً نرمال پیشبینی میشود.
در خصوص احتمال سرمازدگی، با وجودی که مدلها حاکی از روند افزایش دمای متوسط هستند، اما این به معنای عدم ورود موج سرما نیست؛ بلکه در فصل پائیز قطعاً شاهد کاهش دما و بروز یخبندان، بهخصوص برای بازه زمانی آبان و آذر خواهیم بود که نیازمند توجه ویژه کشاورزان و باغداران است.
انتهای خبر/
