به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «بیان روز»، و به نقل از سفیرافلاک، لرستان با تنوع اقلیمی، چشم‌اندازهای طبیعی، پیشینه تاریخی و فرهنگ بومی، از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای توسعه گردشگری در مناطق روستایی برخوردار است؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی اصولی و فراهم‌شدن شرایط مناسب، می‌تواند علاوه بر جذب گردشگران، به رونق کسب‌وکارهای محلی و بهبود وضعیت اقتصادی روستاها کمک کند.
باوجود این توانمندی‌ها، بهره‌برداری از فرصت‌های موجود با الزاماتی همراه است. دسترسی مناسب به مناطق گردشگرپذیر، تأمین زیرساخت‌های اولیه، حمایت و تسهیل راه‌اندازی کسب‌وکارهای مرتبط، از جمله عواملی هستند که در رونق این حوزه نقش دارند. همچنین مشارکت مردم محلی در برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های گردشگری می‌تواند زمینه بهره‌مندی مستقیم جوامع روستایی از منافع اقتصادی آن را فراهم کند.
در این میان، شناسایی روستاهای مستعد، توسعه خدمات اقامتی و پذیرایی و معرفی جاذبه‌های موجود، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت جایگاه لرستان در گردشگری روستایی کمک کند. توجه به این ظرفیت‌ها و رفع موانع پیش‌رو، فرصتی برای پیوند میان جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی استان با اشتغال، سرمایه‌گذاری و رونق اقتصادی مناطق روستایی فراهم می‌کند
وجود ۱۰ روستای هدف گردشگری در لرستان
حجت‌الله عباسیان، معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: در حال حاضر ۱۰ روستای هدف گردشگری در استان داریم که پیش‌ازاین تعداد آن‌ها ۱۲ روستا بود، اما یکی از این روستاها ونایی بود که به شهر تبدیل شده و روستای کمندان نیز باتوجه‌به موضوع سد و احتمال جابه‌جایی، شرایط خاص خود را دارد.
وی افزود: علاوه بر روستاهای هدف گردشگری فعلی، ۷۵ روستای دیگر در استان شناسایی شده‌اند که قابلیت قرارگرفتن در فهرست روستاهای هدف گردشگری را دارند؛ این روستاها حداقل یک جاذبه تاریخی یا طبیعی در خود روستا یا در حوزه بلافصل آن‌ها قرار دارد.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان عنوان کرد: علاوه بر این روستاها، حدود ۱۲۵ روستای دیگر نیز ظرفیت توسعه گردشگری دارند؛ این روستاها عمدتاً در مسیر جاذبه‌های گردشگری یا محورهای اصلی قرار گرفته‌اند و امکان ایجاد اقامتگاه بوم‌گردی، مراکز پذیرایی و سایر تأسیسات گردشگری در آن‌ها وجود دارد
ظرفیت ایجاد ۴۵۰ اقامتگاه بوم‌گردی
وی بیان کرد: بر اساس برآوردهای انجام‌شده، در حال حاضر حدود ۲۶ اقامتگاه بوم‌گردی و ۶ مرکز گردشگری کشاورزی در استان فعالیت دارند، اما این تعداد با توسعه گردشگری قابل‌افزایش است.
عباسیان گفت: باتوجه‌به تعداد روستاهایی که ظرفیت توسعه گردشگری دارند، برآورد ما این است که در شرایط مطلوب بتوانیم حدود ۴۵۰ اقامتگاه بوم‌گردی و مرکز گردشگری کشاورزی در استان داشته باشیم
۱۱ جشنواره برای معرفی جاذبه‌های لرستان
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان خاطرنشان کرد: برای معرفی روستاهای گردشگرپذیر استان به گردشگران داخلی و خارجی، از ابزارهای مختلفی استفاده می‌کنیم که وب‌سایت و اپلیکیشن «لرستان سفر» از جمله آن‌هاست؛ این اپلیکیشن به دو زبان فارسی و انگلیسی ارائه شده است.
عباسیان اظهار داشت: شرکت در رویدادهای ملی و بین‌المللی، برگزاری رویدادها و جشنواره‌های محلی نیز از دیگر برنامه‌های ما برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری استان است.
وی افزود: در حال حاضر ۱۱ جشنواره در استان ثبت شده است که بخش عمده‌ای از آن‌ها به حوزه روستایی مربوط می‌شود؛ جشنواره‌های انار، گردو و انجیر و همچنین جشنواره بازی‌های بومی و محلی از جمله برنامه‌هایی هستند که در این زمینه برگزار می‌شوند.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان عنوان کرد: علاوه بر اقدامات اداره کل، بخش خصوصی نیز نقش مهمی در معرفی جاذبه‌ها دارد و راهنمایان گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و فعالان این حوزه با تولید محتوا و معرفی مسیرها، محورهای گردشگری و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، در شناساندن ظرفیت‌های استان مشارکت می‌کنند.
تسهیلات و حمایت از راه‌اندازی اقامتگاه‌های بومی
وی بیان کرد: بخش قابل‌توجهی از اقامتگاه‌های بوم‌گردی ایجادشده در استان با استفاده از تسهیلات بانکی شکل‌گرفته‌اند و برای توسعه بیشتر این بخش، برنامه‌هایی در نظر داریم
عباسیان گفت: یکی از برنامه‌های ما حمایت از افرادی است که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند و خانه‌های قدیمی با معماری سنتی دارند؛ این افراد می‌توانند با فراهم بودن شرایط لازم، خانه‌های خود را به اقامتگاه بوم‌گردی تبدیل کنند و از مجوز و تسهیلات بانکی بهره‌مند شوند.
وی تصریح کرد: برای استفاده از این امکان، سه شرط اصلی در نظر گرفته شده است؛ نخست اینکه خانه در منطقه گردشگری یا مسیر گردشگری قرار داشته باشد، دوم اینکه استحکام بنای اولیه را داشته باشد و سوم اینکه مالک خانه شخصاً متقاضی ایجاد اقامتگاه بوم‌گردی باشد.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان خاطرنشان کرد: متقاضیان می‌توانند با مراجعه به درگاه ملی مجوزها و ثبت درخواست مربوط به دریافت پروانه بهره‌برداری اقامتگاه بوم‌گردی، مراحل قانونی را پیگیری کنند و در صورت احراز شرایط، از تسهیلات بانکی مربوطه بهره‌مند شوند.
عباسیان اظهار داشت: گردشگری کشاورزی نیز یکی دیگر از ظرفیت‌هایی است که برای توسعه آن برنامه داریم و صاحبان مزارع و باغ‌ها می‌توانند در صورت برخورداری از شرایط لازم، برای ایجاد مراکز گردشگری کشاورزی اقدام کنند.
وی افزود: مزارع کشاورزی، باغ‌ها، مراکز پرورش ماهی، واحدهای پرورش ماکیان و مراکز پرورش اسب، در صورت داشتن شرایط موردنیاز، به آن‌ها مجوز مرکز گردشگری کشاورزی داده می‌شود.
اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم گردشگری روستایی
وی بیان کرد: گردشگری روستایی یکی از ظرفیت‌های مهم اشتغال‌زایی در لرستان است، اما به دلیل پراکندگی فعالیت‌ها در مناطق مختلف، آمار دقیق و جامعی از میزان اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجادشده در این بخش در اختیار نداریم.
عباسیان گفت: برای نمونه، در روستای بیشه بسیاری از خانوارها از طریق اجاره‌خانه‌های خود به گردشگران درآمد کسب می‌کنند و در کنار آن، مراکز پذیرایی، فروشگاه‌ها، عرضه‌کنندگان صنایع‌دستی و سوغات و واحدهایی که کالاها و مایحتاج گردشگران را تأمین می‌کنند، فعالیت دارند.
وی تصریح کرد: در این روستا بخش قابل‌توجهی از ساکنان به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در حوزه گردشگری مشغول فعالیت هستند و گردشگری توانسته زمینه کسب درآمد را برای خانوارهای زیادی فراهم کند.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان خاطرنشان کرد: این وضعیت تنها مختص روستای بیشه نیست و در سایر روستاهای گردشگرپذیر نیز مردم از طریق عرضه محصولات دامی مانند شیر و پنیر، تولید و فروش صنایع‌دستی و عرضه محصولات باغی و کشاورزی مانند گردو، عسل، انجیر و انار از حضور گردشگران بهره‌مند می‌شوند
زیرساخت، مشارکت مردم و تسهیلات نیاز توسعه گردشگری روستایی
عباسیان اظهار داشت: گردشگری روستایی و عشایری از ظرفیت‌های اصلی توسعه گردشگری لرستان به شمار می‌رود؛ زیرا استان از روستاهای متعدد، جاذبه‌های طبیعی و تاریخی و مناطق متنوعی برخوردار است که بسیاری از آن‌ها قابلیت توسعه فعالیت‌های گردشگری را دارند.
وی افزود: برای رسیدن به جایگاه واقعی گردشگری روستایی در استان، چند اقدام اساسی موردنیاز است که نخستین آن‌ها ایجاد زیرساخت‌های لازم در مناطق روستایی و عشایری است.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان عنوان کرد: دسترسی مناسب به روستاها و جاذبه‌های گردشگری، تأمین آب، برق، گاز و خدمات ارتباطی از جمله زیرساخت‌های اولیه‌ای هستند که باید در این مناطق فراهم شوند.
وی بیان کرد: موضوع دوم، مشارکت جامعه محلی است؛ مردم روستاها باید خودشان متقاضی ایجاد تأسیسات، مؤسسات گردشگری و مشاغل مرتبط با این حوزه باشند تا زمینه توسعه پایدار گردشگری فراهم شود.
عباسیان گفت: موضوع سوم، اختصاص تسهیلات بانکی کافی و ارزان‌قیمت، به‌ویژه تسهیلات تبصره‌ای است تا متقاضیان بتوانند برای ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای گردشگری از منابع مالی مناسب استفاده کنند.
وی تصریح کرد: در صورت فراهم‌شدن این سه امکان، یعنی زیرساخت‌های لازم، مشارکت مردم و تسهیلات کافی، می‌توان توسعه گردشگری روستایی را با سرعت بیشتری دنبال کرد.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان خاطرنشان کرد: همه مسئولیت‌های توسعه گردشگری روستایی بر عهده میراث‌فرهنگی نیست و هر دستگاهی باید متناسب با وظایف خود در این زمینه مشارکت کند.
عباسیان اظهار داشت: وظیفه ما در اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، آگاهی‌بخشی، تسهیل صدور مجوزها و راهنمایی متقاضیان است و در همین راستا، نشست‌های توجیهی برای دهیاران برگزار می‌کنیم.
وی افزود: در سال گذشته نیز چند نشست با دهیاران سراسر استان برگزار شد تا آن‌ها با ظرفیت‌های گردشگری روستاها و نحوه استفاده از فرصت‌های موجود آشنا شوند.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان عنوان کرد: ایجاد زیرساخت‌هایی مانند راه دسترسی، آب، برق و خدمات ارتباطی بر عهده دستگاه‌های خدمات‌رسان از جمله راهداری، شرکت آب، شرکت برق و شرکت مخابرات است و تأمین تسهیلات بانکی نیز نیازمند حمایت و همکاری دستگاه‌های مسئول در استان و وزارتخانه‌های مربوطه است
گردشگری زمستانی و آبی؛ ظرفیت‌های متنوع لرستان
وی بیان کرد: باتوجه‌به شرایط جغرافیایی و ظرفیت‌های متنوع استان، امکان توسعه گردشگری در مناطق روستایی وجود دارد؛ برای نمونه، در برخی روستاهای الیگودرز می‌توان گردشگری زمستانی را توسعه داد.
عباسیان گفت: در روستاهای واقع در حاشیه رودخانه‌ها و سدها نیز ظرفیت مناسبی برای توسعه گردشگری آبی وجود دارد و در صورت استقبال مردم محلی و فراهم‌شدن شرایط لازم، می‌توان از این ظرفیت‌ها استفاده کرد.
وی تصریح کرد: مناطقی مانند ونایی و کهمان نیز به دلیل برخورداری از باغ‌ها و مزارع، قابلیت مناسبی برای توسعه گردشگری کشاورزی دارند و می‌توان با برنامه‌ریزی و فراهم‌کردن امکانات لازم، از ظرفیت‌های این مناطق برای جذب گردشگر بهره گرفت.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان خاطرنشان کرد: مناطق گردشگرپذیری مانند کهمان الشتر، ونایی بروجرد و دربند ازنا، به دلیل برخورداری از باغ‌های متعدد، آب‌وهوای مناسب و حضور گردشگران، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه تأسیسات گردشگری دارند.
عباسیان اظهار داشت: یکی از مشکلات موجود در برخی مناطق گردشگرپذیر استان، محدودیت‌های مربوط به تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی و باغ‌هاست؛ به‌ویژه در مناطقی که اراضی آن‌ها در گروه باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی درجه یک و دو قرار دارند.
معاون گردشگری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان عنوان کرد: اگر جهاد کشاورزی در زمینه شناسایی نقاط مناسب و بررسی امکان تغییر کاربری قانونی در محدوده‌های واجد شرایط همکاری کند، می‌توان زمینه صدور مجوز برای ایجاد سفره‌خانه‌های سنتی، مراکز پذیرایی و سایر تأسیسات گردشگری را فراهم کرد.
توسعه گردشگری روستایی در لرستان نیازمند نگاهی فراتر از معرفی جاذبه‌ها و جذب گردشگر است؛ نگاهی که زیرساخت‌سازی، حمایت از سرمایه‌گذاری، توانمندسازی جوامع محلی و رفع موانع موجود را به‌صورت هم‌زمان دنبال کند.
تحقق این رویکرد می‌تواند روستاهای استان را به کانون‌های فعال اقتصادی تبدیل کرده و زمینه اشتغال پایدار، افزایش درآمد خانوارها و بهره‌برداری اصولی از ظرفیت‌های بومی را فراهم سازد.
انتهای خبر/
